De tweede les          

Eindelijk ga ik nog eens een poging doen om dit artikel op de blog te plaatsen. Dit is nu de derde keer. Bij de eerste keer had ik problemen met de database en ben ik zo het artikel kwijtgeraakt. De laatste maal was de server uitgevallen en opnieuw was ik het artikel kwijt. Beide keren ben ik zo idioot geweest om geen back-up van het artikel te maken. Dus hierbij nu de derde poging…

Dit artikel gaat over de tweede les van de opleiding imkeren (basis). Die les ging over het lichaam van de bij. Ik ga hier nu niet de volledige les overlopen. Dit zou te lang duren. Maar ik ga het wel hebben over enkele belangrijke onderdelen vanhet lichaam van de bij en daarnaast ook nog enkele eigenaardige eigenschappen van de bij vermelden. Eigenaardig voor de leek natuurlijk. Een doorwinterde imker zal waarschijnlijk van wat ik hier vertel nauwelijks nog opkijken.

Door het oog van de bij

Het lichaam van de bij is een heel complex iets. Het begint al bij de kop. Daar zitten op het eerste zicht 2 grote ogen op. In feite bestaan die ogen uit duizenden kleinere oogjes die vast staan. Dit noemen ze facetogen. De ogen beslaan zowel de voor- als de achterkant van het hoofd waardoor de bij een heel uitgebreid gezichtsveld heeft. Hier begint het dus al. Door dit veld is het heel moeilijk om een bij langs achteren te benaderen (net zoals bij een vlieg). Als je dus een bij wilt vangen, maak je beter geen bruuske bewegingen want dit zou wel eens een omgekeerd effect kunnen hebben en maak je kans dat jij het dan bent die opgejaagd wordt door de bij. Als je daarentegen de bij heel rustig en kalm benaderd, zal ze niet zo gauw doorhebben dat er gevaar dreigt.
Een tweede tip i.v.m. de ogen is dat de bij kleurenblind is voor het kleur rood. Doordat het kleuren-spectrum van de bij iets anders ligt dan bij de mens kan de bij het kleur rood niet zien maar anderzijds ziet de bij dan wel het kleur ultra-violet en de mens niet.

Het kleurenspectrum van het bijenzicht

Hoe kan dit nu van nut zijn. Wellicht kent u wel iemand in uw omgeving die bang is voor bijen. Met deze tip kunt u die persoon raad geven. Vertel hem/haar om vooral rode bloemen in de tuin te planten. Aangezien bijen dit kleur niet zien, zullen ze de meeste van die planten aan zich voorbij laten gaan. Ik zeg wel, de meeste, want opgelet! Zet zeker geen klaproos in je tuin als je liever geen bijen hebt. De klaproos is weliswaar rood, maar weerkaatst ook ultra-violette lichtstralen. En dat zijn echt bijenlokkers. Omgekeerd kan natuurlijk ook. Vind je het niet erg dat de bijtjes zich in uw tuin bezighouden met de bloemetjes. Plaats dan zo weinig mogelijk rode bloemen. Er bestaan massa’s bloemen en planten die bijen aanlokken. (Hierover kunt u later meer verwachten in de plantenencylopedie).

Het venijn zit hem in de staart…

De meesten onder jullie ook kennen wel iemand die bang is om gestoken te worden door een bij. Of misschien hoor je zelf wel tot deze toch grote groep mensen. Voor deze mensen heb ik een goede tip. Het steekapparaat van een bij bestaat uit meerdere onderdelen maar de meest gekende is toch wel de angel. De angel zelf bestaat uit een hol buisje waarin twee dunne naaldjes met weerhaken zitten. Die naaldjes kunnen op en neer bewegen en dringen diep in de huid door. De angel is verbonden met de gifblaas en de grote en kleine gifklieren.

Het steekapparaat van de bij

Als een bij steekt blijft de angel door de weerhaakjes in de huid zitten en blijft daardoor zitten als de bij wegvliegt. Lang zal die trouwens niet vliegen want eens de bij haar angel kwijt is, kan ze die verwondingen niet overleven (wat nogmaals een voorbeeld is van hoe een bij bereid is zich op te offeren voor het volk). Na het steken blijft niet alleen de angel zitten maar ook het volledige steekapparaat. Dit zorgt ervoor dat, zelfs nadat de bij weg is, er toch nog gif in de huid gepompt wordt. Het is dus heel belangrijk als je gestoken bent door een bij om niet onmiddellijk te beginnen wrijven op de wonde. Doe je dit wel dan wrijf je ook meteen de gifblaas open waardoor alle gif in één keer in je wonde terecht komt. Ben je dus gestoken door een bij, blijf dan kalm en probeer heel voorzichtig het steekapparaat uit de wonde te verwijderen. Zo voorkom je dat er verder gif in je huid terechtkomt. Trouwens wees niet bang van darren, die hebben namelijk helemaal geen angel.

Schuilen voor de….

Gedurende de volledige winterperiode scheidt de bij geen afvalstoffen af. De properheid van de korf staat voor alles. Daarom heeft het lichaam van de bij een vernuftig maar simpel afvalverwerkingssysteem. Alle afvalstoffen worden in het rectum van de bij opgestapeld. Hierdoor is naar het einde van de winter toe bijna het volledig achterlijf opgevuld met afvalstoffen. Door middel van zes rectaalpapillen worden minerale zouten en water geresorbeerd. Deze papillen zorgen er ook voor dat de fecaliën niet begint te ontbinden door middel van het afscheiden van catalase (een enzym dat de groei van bacteriën verhindert).
Maar, en nu komt het, na de winter moeten al deze opgestapelde afvalstoffen uit het lichaam verwijderd worden. Dit gebeurt door de zogenaamde reinigingsvlucht. Bij deze vlucht vliegen de bijen massaal uit om hun achterlijf van de fecaliën te ontdoen. Dit is allemaal niet erg zolang het maar een paar bijtjes zijn, maar als het voltallige volk (toch al gauw zo’n 20.000 bijen of meer)beslist om de reinigingsvlucht te maken, zou je toch beter maken dat je goed voorbereid bent. Haal je wasgoed binnen, bedek alles wat proper moet blijven, hou je huisdieren in huis en zorg ervoor dat je, als je in je tuin bent, een paraplu bij de hand hebt.

Weetjes

Ik ga dit artikel afsluiten met een aantal interessante weetjes over het lichaam van de bij.

  Copyright secured by Digiprove © 2010 Fravaco